Монголчууд билгийн улирлын тооллоор хуучин, шинэ он халалцах шинийн нэгний өдрөөр нийтээр тогтсон сайхан зан үйл үйлдэж, өргөн дэлгэр баяр ёслол хийдэг уламжлалтай. Энд маш олон зан үйл нийлсэн байдаг. Энэ нь “Монгол хүн хатуу ширүүн өвлийг давж, урин хавартай золгосны баяр, нэг нас нэмсний баяр, шинэ он гарсны 3 давхар баяр юм.”/Х.Нямбуу, 1976,54 дэх тал/. Цагаан сар гэдэг нэр нь монголчууд эрт үеэс цагаан өнгийг хамгийн ариун сайхан, аз жаргалын билэгдэл болгон үзсээр ирсэнтэй холбоотой. Түүхэн баримт, эрдэмтдийн судалгаанаас үзэхэд монголчууд эрт үед цагаан сарыг эдүгээгийнх шиг өвлийн сүүлч, хаврын эхээр биш харин намар тэмдэглэдэг байжээ. Энэ талаар Дорж Банзаров, Г.Ц.Цыбиков нарын судалгаанаас үзэж болно.

Эрт дээр үес монголчуудын эрхэмлэн тэмдэглэсээр ирсэн гол баяр ёслолын нэг нь эрийн гурван наадам юм. Энэ баяр наадмын үед эр хүний хүч самбааг сорих бөхийн барилдаан, нум сум харвах эрдэм, хүлэг морины хурд сорих тэмцээн тусгай ёс журмын дагуу болдог. Эрийн гурван наадам нь биеийн тамир спортын шинжтэй, зан үйлийн хэлбэртэй, ардын урлагийн зүйлсийг хослуулсан уламжлалт ёслол юм. Ийм бөх барилдах, нум сум харвах, морь уралдахдаа эртнээс уламжилсан тусгай дэг ёсыг баримталж тусгай хувцас өмсгөл хэрэглэ, зан үйлийн хөдөлгөөн хийж, магтаал шүлэг хэлдэг байна. Мөн шалгарч түрүүлсэн хүчит бөх, мэргэн харваач, хурдан морьдод уран цэцэн хэллэг бүхий үтэй цол чимэг олгодог байна. Энэ бүхэн нь ард түмний практик болон оюун санаа, уран сайхны хэрэгцээг хослуулсан нийлэг шинжтэйг харуулж байна.